Na rowerze

Korzystając z ładnej pogody i swojego stanu bezrobotnego postanowiłem wyjść na rower. Pojechałem na Kamionek obejrzeć ruiny toru kolarskiego. Tak, tak, tor kolarski na prawym brzegu Wisły, to nie żart.

Obiekt sportowy  RKS „Orzeł” został otwarty 6 maja 1972 roku przy ulicy Podskarbińskiej 11. Był to obiekt nowoczesny, nawet w skali europejskiej. W skład całego kompleksu wchodził betonowy tor kolarski, hotel z zapleczem gastronomicznym, dwie sale sportowe, siłownia, sauna i gabinety odnowy biologicznej oraz ambulatorium lekarskie.

Tor został nazwany „Nowe Dynasy” stając się spadkobiercą tradycji pierwszego w Polsce toru kolarskiego „Dynasy”, który prężnie działał i rozwijał się w pierwszym trzydziestoleciu XX wieku przy ulicy Oboźnej. W 1937 roku „Dynasy” zlikwidowano w związku z wymówieniem dzierżawy terenu.  Ziemia obok ścisłego Śródmieścia okazała się zbyt cenna, aby pozostawiać ją w rękach działaczy Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów – najemcy gruntu i budowniczych obiektu. Aż do końca lat 60tych Warszawa pozostawała bez toru kolarskiego.

Powojenna reaktywacja kolarstwa torowego była trudna. Władze Polskiego Związku Kolarskiego chętniej promowały rozwój kolarstwa szosowego z Wyścigiem Pokoju na czele. Złośliwi twierdzili wręcz, że w Polsce jeden kolarz torowy przypada na … jeden tor. Dopiero z początkiem lat 60 tych nastąpiła zmiana.  Odnową kolarstwa torowego  okazał się wspaniały sprinter Zbysław Zając, dzięki którego zwycięstwom nad Wisłę zjeżdżać zaczęli najlepsi zawodnicy torowi świata. Był lider, brakowało toru.

„To już nie żaden dowcip, ani obietnica bez pokrycia. Warszawa będzie miała tor kolarski” Ojcem tego przedsięwzięcia stał się Janusz Strzałkowski – przewodniczący zespołu torowego PZKol. Projektantem nowego warszawskiego toru został Janusz Antonii Kalbarczyk. Budowa trwała trzy lata – kilkakrotnie dłużej niż wybudowany w ciągu kilku miesięcy protoplasta przy ulicy Oboźnej.

W otwarciu obiektu 6 maja 1972 roku uczestniczyło mnóstwo gapiów. Uroczystego przecięcia wstęgi dokonał Janusz Strzałkowski wraz z gwiazdami kolarstwa torowego z Januszem Kierszowskim na czele (drugi z lewej).

 „Tor stanowił podstawę wieloletnich sukcesów sekcji kolarskiej, której czołowymi zawodnikami byli: Konrad Czajkowski (uczestnik IO w Sydney), Mirosław Jurek, Szymon Kornacki i Tomasz Zawistowski. Na „Nowych Dynasach” odbywały się prestiżowe imprezy kolarskie: Mistrzostwa Europy Juniorów (1974), Wielka Nagroda Polski oraz kilkakrotnie Mistrzostwa Polski.”

Przy Podskarbińskiej witani również byli medaliści Mistrzostw Świata. Jak to przyjemnie przejechać się w końcu na rodzimych Wigrach zostawiając w garażu niewygodne rowery szosowe. Od lewej : Kowalski, Szurkowski i Kierszkowski.

Jako ciekawostkę można dodać, że klub RKS Orzeł wraz z torem kolarskim zagrał rolę klubu sportowego "Tęcza" w filmie Barei "Miś". Tutaj to swoje intrygi knuł Ryszard Ochódzki, a do szafy śpiewał i recytował "(...) Jarząbek Wacław, trener drugiej klasy. Niech żyje nam prezes sto lat!".

Dziś to wszystko stoi w ruinie.  „W trudnych latach kryzysu gospodarczego i  transformacji społeczno-politycznej władze Polskiego Związku Kolarskiego, podobnie jak i inne instytucje  zapomniały o torze kolarskim „Orła”. Władze PZKOL tłumaczyły ten stan rzeczy zmianą systemu przygotowań na świecie –  zawody torowe zaczęły odbywać się na zamkniętych, drewnianych torach, podczas gdy w Polsce jedynie tor w Szczecinie częściowo spełniał warunki nowoczesnego, zadaszonego obiektu. W rzeczywistości PZKOL nie traktował kolarstwa torowego jako swoistego uniwersytetu kolarskiego i gross pieniędzy przeznaczał na kolarstwo szosowe.

Obiekt zarastał i w końcu został wyłączony z eksploatacji w 1995 roku. Dziś tylko straszy betonową pustynią, krzakami na trybunach i walającymi się butelkami po piwie. 4 lutego 2010 to wszystko przykrył śnieg, jednak każdy może na własne oczy przekonać się o tym odwiedzając "Nowe Dynasy" za kilka miesięcy.

Więcej fotografii w galerii.

Bibliografia:

1. Bogdan Tuszyński, Złota księga kolarstwa polskiego, BGW, Warszawa 1995 r.

2. Bogdan Tuszyński, Od Dynasów do Szurkowskiego, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1986 r.

3. Bogdan Tuszyński, 100 lat Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, 100 lat kolarstwa polskiego, Wydawnictwo Okolicznościowe Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, Warszawa 1986 r.

4. http://www.warszawa.pl/Sport/Historia_sportu/267,,0,1,0,0-Historia.html

5. http://www.pkol.pl/pl/subpages/displayfid/294_2116.html

6.http://www.ksorzel.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=1&Itemid=5

7. http://pl.wikiquote.org/wiki/Miś

8. http://www.tvnwarszawa.pl/0,1602396,wiadomosc.html